Lojistik ve Küreselleşme
Â
Globalleşme iki kavramın gelişmesi ile hız kazanmıştı. İletişim teknolojileri ve lojistik sektöründeki gelişmeler. Daha önceki çalışmalarda iletişim teknolojileri ve internet hakkında çeşitli çalışmalar yapmıştık. Bu gelişmeleri tamamlayan ve global iş mantığının en önemli ayağı olan lojistik konusunda da bir çalışma ile karşınıza çıkmak istedik.
Aslında tekerliğin bulunmasına kadar geriye gidebileceğimiz bir konu ama biz biraz yakından alalım. Meşhur sanayi devriminden önce daha çok ticaret yolları üzerinde seyahat eden kervanlarla yürütülen ticaret sadece yükte hafif, pahada ağır denilebilecek ürünler üzerine yoğunlaşmıştı.(İpek, baharat, değerli madenler …)
Kömür destekli buhar gücünün kullanılmaya başlanmasıyla birlikte işler değişmeye başlamıştı. Demiryolları kurulmaya başlanmış, ülke içlerinden demiryoluyla limanlara ulaştırılan ürünler buhar gücüyle daha güçlü ve hızlı hale gelmiş gemilerle diğer ülkelere gönderilmeye başlanmıştı. Bununla birlikte doğan hammadde ihtiyacı sömürgelerden gemilerle getirilerek karşılanıyordu. (İşgücü ise hepimizin bildiği üzere köle sistemi ile karşılanıyordu.)
Daha sonraları ise siyah altın petrol kullanılmaya başlandı. Kömüre göre daha verimli bir yakıttı. Bununla birlikte aslında global liderlik bayrağının yüzyıllardır yorulmuş Britanya İmparatorluğundan Amerika Birleşik Devletleri devralıyordu. Petrol günümüze kadar kullanılmaya devam ettiyse de sonraki aşama olan nükleer güce geçişte de Amerika Birleşik Devletleri öncülüğü elde edince liderliğini devam ettirebildi.
Tüm bu gelişmelerle birlikte ulaşım sektörü devamlı gelişiyor, maliyetler devamlı düşüyor. Her geçen gün yeni teknolojiler bulunuyor. Gemiler o kadar büyüdü ki binlerce tonu bir kerede okyanusun diğer tarafına nakledebiliyorlar. Günümüzde yüzen fabrikalar bile yapıldı. Hammadde ile yola çıkan gemi içindeki üretim merkezlerinde tüm üretim aşamalarından geçerek son ürün olarak karşı tarafa teslim edilebilmektedir. Türkiye’den yüklenen mermer blokları ABD’ye varana dek işlenmekte ve gemiden satışa hazır ürün olarak indirilmektedir.
Taşıma maliyetlerinin azalması ile birlikte üretim maliyetleri yüksek olan batı müthiş fırsatlar geçtiğimiz yarım asırda katma değeri az olan üretim yükünün Uzakdoğu’ya özellikle Çin’e kaydırılmasına sebep oldu. Bugün kullandığımız neredeyse tüm ürünler Uzakdoğu’da üretilmektedir. Eskiden sadece değerli madenlerin ve baharatların taşındığı Uzakdoğu’dan, bugün artık çok basit ürünler gelişen ulaştırma teknolojileri sayesinde çok ucuz maliyetlerle getirilebilmektedir.
Bizde lojistik kavramını ve denizyolu taşımacılığında bir dev olan Maersk firmasını inceledik.
Faydalı olması dileğiyle.
Kamil Mehmet Özkan
Kurucu-Editör
Bu yazı, yazarın kiÅŸisel sitesi kamilmehmetozkan.com‘da da yayınlanmıştır. Maersk ile ilgili raporlara buradan ulaÅŸabilirsiniz. )