GeniÅŸbantla Krizden Hızlı Kaçış – 1
Tarih tekerrürden ibarettir derler. Aslında tekerrür eden tarih değil, davranış biçimleri olsa gerek. Daha önceki ekonomik buhranları, ekonomistlerin de önerisiyle demiryolu ve otoban yatırımları ile aşmaya çalışan Amerika, bu kez teknojik altyapı yatırımı ile ekonomisini canlandırıp, istihdam yaratmak peşinde.
Teknoloji ve buna baÄŸlı geliÅŸen globalleÅŸme rüzgarı ile son yirmi yılda tüm dünya, Thomas Friedman’ın tabiri ile adeta düzleÅŸmiÅŸ, finansal ve emtia piyasaları birbirine tamamen entegre olmuÅŸtu. Klasik ticaret ve finans yöntemleri ile elde edilen kazançlar artık kimseyi tatmin etmemekte idi. Bu ihtiyaçtan türev piyasaları adı altında karmaşık sistemlerde, normal deÄŸerlerin çok daha fazlası kaldıraç oranları risk alarak iÅŸlemler yaptılar. Piyasaları likiditeye boÄŸan yatırım bankaları, patlayan emlak balonu sebebiyle tek tek iflas ederken reel ekonominin can damarları da kesilmiÅŸ, kaynak bulamayan reel ekonomi peÅŸ peÅŸe gelen iflaslar ve toplu iÅŸten çıkarmalarla karşı karşıya kaldı. Bu durum daha da derinleÅŸerek devam ediyor.
Artan panik havası taleplerde gerilemeye de sebep olunca kriz kendisini teÄŸet geçen ekonomilerde bile %6,2 lik küçülmeye ve %13′lük bir iÅŸsizliÄŸe sebep olmuÅŸtu. Buraya kadar hepimizin bildiÄŸi acı gerçekler. Daha fazla bahsedip de moralimizi bozmaya gerek yok. Zaten basedeceÄŸim konunun bizimle pek bir alakası da olmayacak.
Ãœlkeler sırayla trilyonlarca dolarlık kurtarma paketlerini açıklarken bankalara aktarılan fonlar kadar olmasa da dikkat çeken bir konu vardı. GeniÅŸbant altyapı erÅŸiminin kamu desteÄŸiyle yaygınlaÅŸtırılması. ABD ve Ä°ngiltere’nin önceliÄŸinde birçok ülke geniÅŸbant eriÅŸimini yaygınlaÅŸtırmak için kurtarma paketlerinden fonlar ayırmaktadır. Her ne kadar spotlar GM ve diÄŸer Detroit devlerini Obama’nın, Opel’i de ÅŸensölye Merkel’in kurtarıp kurtarmayacağına odaklanmış olsa da dikkat çeken bir ayrıntı vardı. GeniÅŸbant eriÅŸim için devletler altyapı yatırımı yapacak. Nasıl daha önceki buhran dönemlerinde demiryolu ve otoban yatırımı yaparak ekonomi canlandırılmış ve istihdam oluÅŸturulmuÅŸsa bugün Amerika yönetimi çağımızın da gereklerini göz önüne alarak geniÅŸbant internet eriÅŸimini arttırmak için kolları sıvamış durumda. Ä°ngiltere’de de durum bundan farklı deÄŸil.
“The Brookings Institution” adlı Washington merkezli düşünce kuruluÅŸunun yaptığı çalışmalara göre internet eriÅŸiminde her bir puanlık artışın, 0,2 ila 0,3 oranında istihdama katkı saÄŸladığını belirtmektedirler. Bu da 300.000 y0ni iÅŸ anlamına gelir ki hiç de azımsanacak bir rakam deÄŸil. Almanya merkezli Micus ve WIK-Consult isimli iki danışmanlık firmasının araÅŸtırmasının sonuçlarına göre ise 2015 yılına kadar AB’de internet eriÅŸimine yapılan yatırımlar sonucunda 2 milyon yeni iÅŸ ortaya çıkarması beklenmektedir.
Genişbant internet erişimi yatırımı denildiğinde sadece altyapı ve ürün sağlayıcılara değil, online ticaretle uğraşanlar ve uzaktan iş yapma imkanın olanlar için de faydalar sağlanmaktadır. Kim bilir ileride internet, günümüzün otomotiv ve inşaat sektörleri gibi lokomotif bir sektör olarak anılacaktır. Daha o günlerde değiliz belki ama internete erişimin bugün bile ekonomiyi birçok yönde pozitif olarak etkileyebilir, krizin etkilerini biraz olsun hafifletebilir.
